قاعده اكتت: عناصر تمايل دارند لايه آخر آن ها هشتايي شود. به نظر مي رسد اين حالت عناصر را به پايداري مي رساند. فلزها و نافلزها هر كدام به روش اين كار انجام مي دهند فلزها با از دست دادن و نافلزها با كسب الكترون به آرايش پايدار گاز نجيب مي رسند و اين امكان ندارد مگر بين فلز و نافلز با رد و بدل كردن الكترون پيوند انجام دهند و اين نوعي پيوند به نام پيوند يوني است. به طور مثال:

اما آيا تمامي اتم ها فقط به اين طريق مي توانند اكتت شوند و به آرايش دلخواه خود برسند؟ پاسخ منفي است پس راه هاي ديگري نيز وجود دارد. پس انواع مختلف پيوندهايي كه اتم ها مي توانند انجام دهند آن ها را مي توانند به پايداري برساند. پس تشكيل پيوند راهي است براي رسيدن اتم ها به پايداري.



پيوند: يعني اتصال اتم ها


دو نوع پيوند اتم ها براي رسيدن به پايداري:


1. پيوند يوني


2. پيوند كووالانسي (در فصل چهارم درباره آن صحبت خواهد شد)


پيوند يوني: هر گاه اتم فلزي الكترون از دست بدهد و اتم نافلزي الكترون بگيرد اتم فلزي به كاتيون و اتم نافلزي به آنيون تبديل مي شود چون بار اين دو يون مخالف است همديگر جذب مي كنند و پيوندي به نام پيوند يوني بوجود مي آيد و اين چنين تركيبات را تركيبات يوني گويند.


به طور مثال سديم و كلر چه شرايطي برايشان پيش آيد تا به آرايش گاز نجيب برسد درست است سديم به عنوان يك فلز با از دست دادن و كلر به عنوان يك نافلز با گرفتن الكترون مي توانند به آرايش مطلوب گاز نجيب برسند. پس سديم به كاتيون و كلر به آنيون تبديل مي شود.


اگر در طبيعت جستجو كنيم اين تركيب را كه همان نمك طعام مي باشد به فراواني پيدا مي كنيم كه از كاتيون سديم و آنيون كلر درست شده است.

حال نمك طعام را به عنوان يك تركيب يوني از لحاظ ساختار مورد بررسي قرار مي دهيم.


هر گاه يك قطعه بلور نمك طعام كه شبيه يك مكعب است از دست ما به زمين بيفتد تكه هاي مكعبي كوچكي را مشاهده مي كنيم به نظر مي رسد كه بلور نمك طعام از تعداد بسيار زيادي مكعب كوچك درست شده است اين مكعب هاي كوچك نيز از مكعب هاي كوچكتري درست شده است. (البته كوچكترين مكعب را كه سلول واحد مي نامند كه قابل ديدن نيست.)

سلول واحد:كوچكترين واحد تكراري ساختار بلور را سلول واحد گويند.


البته بايد دانست كه ساختار بلورها به وسيله ي دستگاهي به نام پراش سنج پرتوي x و روش بلور نگاري پرتوي x نام دارد، انجام مي شود بيشتر اطلاعات مربوط به ساختار بلورها به وسيله ي پراش پرتوي x به دست آمده است.


· نكته مهم: در واقع به وسيله پرتوي x، پرتو هنگام عبور از يك بلور به وسيله ي آرايش منظم اتم ها يا ملكول ها يا يون ها پراكنده مي شود و الگويي از ساختار را به دست مي دهد.


· پس با پراش پرتوي Xسه مطلب مشخص مي شود 1ـ آرايش ذرات و بلور و نحوه چيدن ذرات 2ـ فاصله ذرات


بلور: تمام جامدها ساختار بلوري دارند. حال بايد پرسيد بلور چيست؟


به ساختاري كه از منظم چيده شدن ذرات (اتم يون يا مولكول) به وجود مي آيد شبكه بلور مي نامند در واقع بلور، يك شكل هندسي دارد.(كلاً هفت نوع دستگاه بلوري و چهارده سلول واحد داريم).

جامدات كه همه بلوري اند به هفت شكل متبلور مي شوند يك نوع ساختار بلوري آن كه متداول تر است مكعبي است به سه صورت است:

1ـ مكعب ساده

2ـ مكعب مركز پر

3ـ مكعب مراكز وجوه پر